W tym artykule
Kody GTU to 13 oznaczeń, od GTU_01 do GTU_13, którymi w pliku JPK_V7 zaznaczasz faktury sprzedaży towarów i usług z grup szczególnie narażonych na nadużycia w VAT. Dotyczą m.in. elektroniki, części samochodowych, paliw, alkoholu i wybranych usług niematerialnych.
W 2026 roku lista kodów się nie zmieniła. Zmieniło się otoczenie: od lutego obowiązuje struktura JPK_V7M(3), w której każda faktura ma też numer KSeF albo oznaczenie OFF, BFK lub DI. Poniżej masz pełną listę, przykłady z handlu w internecie i miejsca, w których sklepy najczęściej się mylą.
Krótko mówiąc
- Kodów GTU jest 13 (GTU_01 do GTU_13). Wpisujesz je tylko w ewidencji sprzedaży pliku JPK_V7, nie w ewidencji zakupów.
- Jedna pozycja z danej grupy wystarczy, żeby oznaczyć całą fakturę. Jedna faktura może mieć kilka kodów naraz.
- W sklepach najczęściej trafiają się GTU_06 (elektronika), GTU_07 (części samochodowe z CN 8708) i GTU_03 (oleje).
- Wysyłka doliczona do towaru to nie GTU_13. Tak odpowiedziało Ministerstwo Finansów.
- Od lutego 2026 każda faktura w JPK ma też numer KSeF albo oznaczenie OFF, BFK lub DI.
Co to jest kod GTU i kogo dotyczy
GTU to skrót od „grupy towarów i usług”. Kody wprowadziło rozporządzenie z 15 października 2019 roku o szczegółowym zakresie danych w deklaracjach i ewidencji VAT. Dziś obowiązują w wersji opisanej w broszurze Ministerstwa Finansów ze stycznia 2026.
Kod GTU stosuje każdy czynny podatnik VAT, który składa JPK_V7 i sprzedaje towar albo usługę z którejś z 13 grup. Wielkość firmy nie ma znaczenia. Liczy się tylko to, co jest na fakturze.
Trzy zasady warto zapamiętać od razu:
- Kod dotyczy całej faktury. Zaznaczasz „1” w polu danej grupy, jeśli na dokumencie jest choć jedna taka pozycja. Nie wyodrębniasz kwot.
- Jedna faktura może mieć kilka kodów. Telefon i olej silnikowy na jednym dokumencie to GTU_06 i GTU_03 w tym samym wierszu ewidencji.
- Tylko sprzedaż. W ewidencji zakupów kodów GTU nie ma. Nie stosujesz ich też przy nabyciach, od których sam rozliczasz podatek należny (WNT, import towarów i usług, odwrotne obciążenie).
GTU łatwo pomylić z GTIN, czyli numerem kodu kreskowego. To dwie różne rzeczy. GTIN identyfikuje konkretny produkt, a o nim piszemy w poradniku kod EAN: co to jest i skąd go wziąć.
Kody GTU 2026: pełna lista GTU_01 do GTU_13
Opisy w tabeli są skrócone. Pełne brzmienie, z kodami CN i symbolami PKWiU, znajdziesz w broszurze MF. Przy kodach opartych na załącznikach do ustawy o VAT zawsze sprawdzaj numer pozycji, a nie samą nazwę towaru.
| Kod | Czego dotyczy | Przykład ze sklepu internetowego |
|---|---|---|
| GTU_01 | Napoje alkoholowe powyżej 1,2% alkoholu, piwo i jego mieszanki powyżej 0,5% (CN 2203 do 2208) | Wino, piwo, zestaw prezentowy z alkoholem |
| GTU_02 | Towary z art. 103 ust. 5aa ustawy o VAT, czyli paliwa silnikowe | Benzyna, olej napędowy |
| GTU_03 | Oleje opałowe, smarowe i pozostałe oleje z CN 2710, preparaty smarowe z CN 3403 (bez smarów plastycznych) | Olej silnikowy, olej przekładniowy |
| GTU_04 | Wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyny do e-papierosów, wyroby nowatorskie | Liquidy, wkłady do podgrzewaczy tytoniu |
| GTU_05 | Odpady wymienione w poz. 79 do 91 załącznika nr 15 | Złom i odpady z tych pozycji |
| GTU_06 | Wybrana elektronika, jej części i materiały z załącznika nr 15 oraz folia stretch | Smartfon, laptop, procesor, dysk SSD, konsola, toner |
| GTU_07 | Pojazdy oraz części i akcesoria z CN 8701 do 8708 | Klocki hamulcowe, amortyzatory, tłumik |
| GTU_08 | Metale szlachetne i nieszlachetne z wybranych pozycji załączników nr 12 i 15 | Tylko pozycje wymienione w załącznikach, sama nazwa „metal” nie wystarcza |
| GTU_09 | Leki, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia i wyroby medyczne objęte obowiązkiem zgłoszenia z Prawa farmaceutycznego | Wybrane leki i wyroby medyczne z tej listy |
| GTU_10 | Budynki, budowle, grunty i udziały w nich | Rzadko w sklepie, częściej przy sprzedaży majątku firmy |
| GTU_11 | Przenoszenie uprawnień do emisji gazów cieplarnianych | Nie występuje w typowym e-commerce |
| GTU_12 | Wybrane usługi niematerialne: doradcze, prawne, księgowe, zarządcze, marketingowe, reklamowe, badania rynku, badania i rozwój, kursy | Kampania reklamowa dla innej firmy, płatne szkolenie |
| GTU_13 | Usługi transportowe i magazynowe (PKWiU 49.4 i 52.1) | Usługa przewozu albo magazynowania świadczona jako osobna usługa |
Kody GTU w e-commerce: które dotyczą sklepów najczęściej
Większość sklepów nigdy nie użyje GTU_10 ani GTU_11. Za to trzy kody wracają bardzo często: elektronika, części samochodowe i oleje. Na nich firmy popełniają najwięcej błędów.
GTU_06: elektronika
GTU_06 nie obejmuje całej elektroniki. Obejmuje tylko pozycje 7, 8, 59 do 63, 65, 66, 69 i 94 do 96 załącznika nr 15 do ustawy o VAT oraz folię stretch z poz. 9. W praktyce to m.in. telefony komórkowe i smartfony, komputery, procesory, dyski HDD i SSD, konsole do gier wideo, aparaty cyfrowe, tonery i tusze.
Słuchawki, ładowarki, etui czy kable do tej listy nie należą. Przy konsolach wykluczone są też części i akcesoria. Jeśli sprzedajesz smartfon razem z etui na jednej fakturze, faktura i tak dostaje GTU_06, bo wystarczy jedna pozycja z grupy.
Porada profesjonalisty
folia stretch to pułapka sklepów, które sprzedają materiały do pakowania. Sprzedana osobno, jako towar, daje GTU_06. Folia, w którą owijasz własną paczkę, nie jest sprzedażą i kodu nie dostaje.
GTU_07: części samochodowe
GTU_07 opiera się wyłącznie na kodach CN od 8701 do 8708. Pozycja 8708 to części i akcesoria do pojazdów silnikowych. Należą tu m.in. hamulce i ich części, amortyzatory, układy wydechowe czy skrzynie biegów.
Wiele produktów z działu „motoryzacja” ma jednak inny kod CN, więc GTU_07 nie dostaje:
- akumulator samochodowy to CN 8507,
- opony to CN 4011,
- wycieraczki to CN 8512,
- olej silnikowy to CN 2710, czyli GTU_03, a nie GTU_07.
Kod CN produktu sprawdzisz w wyszukiwarce ISZTAR Ministerstwa Finansów. Hurtownie części często podają go też w karcie produktu.
GTU_12 i GTU_13: usługi
GTU_12 dotyczy tylko usług wymienionych w przepisie z symbolami PKWiU. Sklep trafia na niego rzadko, na przykład gdy sprzedaje płatne szkolenie albo usługę reklamową innej firmie.
GTU_13 obejmuje usługi transportowe i magazynowe z PKWiU 49.4 i 52.1. Najczęstsze pytanie sklepów dotyczy kosztu wysyłki na fakturze. Ministerstwo Finansów odpowiedziało, że przy dostawie towaru z transportem GTU_13 nie ma zastosowania. Nie świadczysz wtedy odrębnej usługi transportu, a wysyłka jest kosztem dostawy towaru. Osobna pozycja „dostawa” na fakturze tego nie zmienia.
Kiedy nie oznaczasz faktury kodem GTU
Tyle samo błędów bierze się z nadgorliwości, co z pominięcia kodu. Kodu GTU nie wpisujesz w tych sytuacjach:
- Sprzedaż z kasy fiskalnej w raporcie RO. Broszura MF wprost wyłącza zbiorcze dowody RO i WEW.
- Zakupy. Ewidencja zakupów w JPK_V7 nie ma pól GTU.
- WNT, import towarów i usług, odwrotne obciążenie po stronie nabywcy. To nabycia, a kody opisują Twoją sprzedaż.
- Wysyłka doliczona do towaru. To część dostawy towaru, nie usługa z GTU_13.
- Towar, który tylko „wygląda” na grupę. Ładowarka nie jest smartfonem, a opona nie jest częścią z CN 8708.
Porada profesjonalisty
nie zaznaczaj kodów „na wszelki wypadek”. Błędne oznaczenie też jest błędem w ewidencji, a każdy wymaga potem korekty pliku.
Kod GTU na fakturze: czy musi się na niej znaleźć
Nie musi. Artykuł 106e ustawy o VAT wymienia elementy faktury i kodu GTU wśród nich nie ma. Kod jest potrzebny w pliku JPK_V7, a nie na dokumencie dla klienta.
Struktura e-faktury FA(3) w KSeF ma przy pozycji pole GTU, ale jest ono opcjonalne. W praktyce kod przy pozycji przydaje się przede wszystkim Tobie. Program, który zna kod każdej pozycji, sam oznaczy fakturę w JPK. Bez tego ktoś musi przejrzeć faktury ręcznie przed końcem miesiąca.
GTU a KSeF: oznaczenia w JPK od lutego 2026
Za okresy od lutego 2026 roku składasz JPK_V7M(3) albo JPK_V7K(3). Kody GTU zostały bez zmian. Nowe jest pole, które łączy każdą fakturę z Krajowym Systemem e-Faktur. Wpisujesz w nim numer KSeF albo jedno z trzech oznaczeń.
| Oznaczenie | Kiedy je stosujesz | Przykład |
|---|---|---|
| NrKSeF | Faktura ma numer KSeF na dzień złożenia pliku | Faktura dla firmy wysłana do KSeF |
| OFF | Faktura z trybu awarii KSeF (art. 106nf ust. 1), która nie ma jeszcze numeru | Faktura z czasu ogłoszonej awarii |
| BFK | Faktura elektroniczna albo papierowa wystawiona poza KSeF | Faktura dla konsumenta, faktura sprzed obowiązku KSeF |
| DI | Dowód inny niż faktura oraz faktura z trybu offline24 lub niedostępności KSeF bez numeru | Raport z kasy, dowód wewnętrzny |
Szczegóły i wyjątki opisuje zestawienie MF o stosowaniu znaczników w JPK_VAT. Ważna różnica: po uzyskaniu numeru KSeF faktury z oznaczeniem OFF nie musisz korygować. Fakturę z trybu offline24 oznaczoną DI musisz już poprawić na numer KSeF.
Jeśli Twoja firma weszła do KSeF dopiero 1 kwietnia 2026, faktury z lutego i marca wystawione poza systemem oznaczasz BFK. Terminy wejścia do KSeF opisujemy w artykule faktury KSeF w e-commerce.
Jak przypisać kody GTU w sklepie internetowym krok po kroku
Najtańszy moment na porządek z GTU to chwila, gdy dodajesz produkt do oferty. Później ten sam błąd powtarza się na setkach faktur.
- Spisz kategorie produktów. Zaznacz te, które mogą trafić do grup GTU: elektronikę, motoryzację, oleje, alkohol, wyroby medyczne.
- Sprawdź kod CN albo PKWiU. Dla towarów decyduje kod CN, dla usług symbol PKWiU. Kod CN sprawdzisz w ISZTAR albo u dostawcy.
- Przypisz kod GTU do produktu albo pozycji dokumentu. Wtedy każda faktura dostaje go automatycznie.
- Ustal z biurem rachunkowym zasady. Zapisz listę kategorii z kodami i wątpliwe przypadki. Biuro odpowiada za plik, więc powinno ją zaakceptować.
- Sprawdzaj nowe kategorie. Nowy dostawca albo nowa linia produktów to moment, w którym lista się dezaktualizuje.
Porada profesjonalisty
zrób jeden raz zestawienie faktur z ostatniego miesiąca według kodów GTU i porównaj je z kategoriami sprzedaży. Rozjazdy wychodzą od razu, na przykład oleje bez GTU_03 albo akumulatory z GTU_07.
Kody GTU i plik JPK w Berlinettcie
W Berlinettcie dokument powstaje z danych zamówienia, a kod GTU wpisujesz przy pozycji dokumentu. Program przyjmuje zapis „GTU_07”, „GTU07” albo samą liczbę „7” i zamienia go na poprawny format.
Plik JPK_V7M pobierasz albo wysyłasz e-mailem prosto do księgowej. Faktura dostaje w nim kody GTU ze swoich pozycji, po jednym oznaczeniu na grupę. Faktura z numerem KSeF ma w pliku ten numer. Faktura wystawiona poza KSeF, na przykład dla konsumenta, dostaje oznaczenie BFK.
Program pilnuje też literówek. Gdy przy pozycji stoi kod spoza zakresu GTU_01 do GTU_13, przed wysłaniem pliku widzisz ostrzeżenie z numerem faktury. Poprawiasz jeden dokument, zamiast szukać błędu w gotowym pliku.
Plik zawiera ewidencję sprzedaży do importu w programie księgowym biura. Zakupy i część deklaracyjną biuro uzupełnia u siebie, bo to ono ma faktury kosztowe. Więcej o dokumentach znajdziesz na stronie dokumenty i faktury, a o numeracji w KSeF w artykule numeracja faktur KSeF.
Z praktyki: błędy, które najczęściej psują JPK
Najwięcej poprawek widzimy w trzech miejscach. Pierwsze to motoryzacja: cały dział „części” dostaje GTU_07, łącznie z akumulatorami, oponami i olejami. Drugie to elektronika, w której GTU_06 trafia na każde akcesorium. Trzecie to koszt wysyłki oznaczany jako GTU_13.
Każdy z tych błędów ma to samo źródło. Kod przypisuje się według nazwy kategorii w sklepie, a nie według kodu CN produktu. Kategoria „motoryzacja” w sklepie to jedno, a kod CN w taryfie celnej to drugie.
Warto też pamiętać o konsekwencjach. Gdy urząd skarbowy znajdzie w JPK błąd, który uniemożliwia weryfikację transakcji, wzywa do korekty. Masz 14 dni na poprawiony plik albo wyjaśnienie. Bez tego grozi kara 500 zł za każdy wskazany błąd, o której mówi art. 109 ust. 3h ustawy o VAT.
Źródła
- 1.Ministerstwo Finansów: broszura JPK_VAT z deklaracją od 1 lutego 2026 r. (PDF)
- 2.Ministerstwo Finansów: stosowanie znaczników NrKSeF, OFF, BFK i DI w JPK_VAT (PDF)
- 3.Infor.pl: kody GTU w JPK_VAT, odpowiedzi Ministerstwa Finansów
- 4.JPK.info.pl: kod GTU_06 i symbole PKWiU
- 5.Ustawa o podatku od towarów i usług (ISAP)
- 6.ISZTAR: wyszukiwarka taryfy celnej i kodów CN
